Дата •
26 июля 2023 г. 16:13
«Править народом не так-то легко, это вам не игры играть. Нельзя без причины даже щелчком обидеть человека, а не то чтобы невинному человеку кару назначить и истязать пытками! (Чон чагырар деп чүве ындыг амыр, оюнчук эвес-тир. Чылдагаан чок, актыг черге яла онаап эриидээр хамаанчок, согуп-даа болбас!) …
Дата •
25 июля 2023 г. 15:50
Бывает так: открываешь очередной поэтический сборник, читаешь одно стихотворение за другим – спокойно твое сердце, спят твои чувства. И не потому, что плохо написаны, наоборот, сделаны они крепко. Но вот оставляют тебя равнодушным, и ничего с ним не поделать. И вдруг, точно молния, ослепившая тебя внезапно. Словно …
Дата •
24 июля 2023 г. 12:19
TU
Тываның салым-чаяанныг чогаалчыларының бирээзи чораан Антон Үержааның биске арттырып каан шүлүктеринден чогаалчының уран мергежилиниң бедиин болгаш тыва дылдың уран-чеченин бадыткаан чечен-мерген одуругларны хөйү-биле көрүп болур бис. Ооң чогаалдарында уран мергежилди аныяк чогаалчыларга өөредиг кылдыр көргүзери күзенчиг. Чижек кылдыр А. Үержааның “Ногаан аът” деп шүлүглелиниң кайы хире ханы уткалыг …
Дата •
24 июля 2023 г. 11:39
Кызыл-Эника Кудажи мы привыкли относить к среднему поколению тувинских литераторов. Но это не значит, что он не имеет зрелого творческого почерка. Наоборот. Приятно отметить, что творческие достижения и возможности К. Кудажи растут из года в год, от произведения к произведению, и становятся все весомее, все значительнее, все …
Дата •
20 июля 2023 г. 14:57
TU
«Чалым хая тиглеринден чазын частыр казылганнын окпен чечээ» – бо уран-чечен овур-хевир З.А. Намзырайнын «Казылганнын окпен чечээ» деп чаа номунун лейтмотиви болуп, чыындынын кол утказын чиге дамчыдып, авторнун соолгу чылдарда чурттап эрткен «чурээнин намдарын» номчукчуга ажыдар. Ук чыындынын автору Зоя Алдын-ооловна Намзырайны тыва шулук могейикчилеринге билбес …
Дата •
20 июля 2023 г. 14:51
TU
Василий Бора-Хөөевич Монгуш 1935 чылдын декабрь 17-де Чоон-Хемчик кожууннун Хондергей сумузунун Кажаалыг-Аксы деп черге арат өг-бүлеге төрүттүнген. Оон адазы Бора-Хөө, кырган-ачазы Келдегей база өске-даа чоок торелдери алызындан салым-чаяанныг, тоолдаар, тывызыктаар – аас-чогаалынын эртинезинин шыгжакчылары болгаш нептередикчилери бооп чораан. Василий Монгуш Хондергей эге школазынга өөренип киргеш, Чадаананын № …
Дата •
20 июля 2023 г. 14:33
Созданием тувинской письменности ровно полвека тому назад была решена одна из ключевых проблем развития перехода новой Тувы к социализму. Национальный алфавит, помимо прочего, явился необходимым условием возникновения и развития тувинской литературы и литературного языка, который в устной форме начал складываться еще в 20-х годах. Тувинский литературный язык был порожден объективными …
Дата •
20 июля 2023 г. 14:21
TU
Чечен чогаалга авторнуӊ уран сөзү, мерген угаадыы, амыдыралчы дуржулгазы каттышкаш, номчукчуларга эстетиктиг амыдырал дугайында чаа билиглерни, ажыдыышкыннарны сөӊнеп келир. Сураглыг прозачы, Тываныӊ улустуӊ чогаалчызы Салим Сазыгович Сүрүн-оолдуӊ чогаадыкчы өнчүзүнче хая көрнүп, чоок ө апарган номнарындан авторнуӊ мерген, уран тывыштарын ажыдары-биле чүүлдү бижидивис. «Анай» деп чечен чугаа Улуг-Хем альманагыныӊ …
Дата •
20 июля 2023 г. 14:15
TU
Кыргыс Кудажы оглу Кызыл-Эник–Тыва Республиканың Улустуң чогаалчызы (1987), шүлүкчү, прозаик, драматург, публицист, очулдурукчу.Тыва Арат Республиканың Улуг-Хем кожуунунуң Ийи-Тал сумузунуң Чээнекке 1929 (чылан) чылдың 12 айның 13 – те, ол үениң идепкейлиг араттарының өг-бүлезинге төрүттүнген. Авазы – Чандаңмаа Сарыговна Хендерге кыргыстары, долааннары уктуг. Ачазы – Кыргыс Суваң оглу Кудажы. Келир …
Дата •
18 июля 2023 г. 14:17
TU
Номчукчуга бараалгаткан чыындыда кирген аас чогаалының проза хевирлиг жанрларын — мифтерни болгаш тоолчургу чугааларны Россия Федерациязыныӊ алдарлыг башкызы, Тыва Республиканың Чогаалчылар Эвилелиниң кежигүнү, дыка хөй ырларның, чыынды номнарның автору, шүлүкчү Алексей Дүгерович Арапчор чондан чыып бижээш, тускай ном кылдыр ундурген. А. Д. Арапчорнуң аас чогаалынга сонуургалы школачы чылдарында-ла эгелээн. Ол …