«ЧАРАШ-ДАЖЫМ»

Бай-Тайга кожууннуң Улустуң чогаалчызы, шүлүкчү, прозачы, «Мөңгүлек» чечен чогаал, ыры-хөгжүм каттыжыышкынының хоочун кежигүнү Светлана Иргитовна Самбый-оолдуң шүлүктер болгаш кыска тоожу чыындызы «ЧАРАШ-ДАЖЫМ» деп аттыг чаа ному чырыкче үнген.

Светлана Иргитовна 1955 чылдың февраль 3-те Бай-Тайга кожууннуң Шуй сумузунга малчын өг-бүлеге төрүттүнген. Чогаалга сонуургалы школачы чылдарындан эгелээн. «Төнмес агым» (2001), «Ачылыг час» (2005) деп шүлүк номнарының автору.

Ол Сүт-Хөл, Бай-Тайга кожууннарның комсомол комитеттеринге, херээженнер чөвүлелдеринге, партком секретарынга, культура килдизинге, кожууннуң тус чер Хуралының секретарынга база архив эргелекчилеп, хөй чылдарда ажылдап келген хөй-ниитичи. Амгы үеде Бай-Тайга кожууннуң ус-шеверлерниң «Байлак өнчү» музейиниң эргелекчизи болуп ажылдап турар. Чогаалчы эш-өөрлери-биле төрээн чериниң чараш бойдузун сонуургап, тайгаларынче туристеп чоруурунга ынак. Кызымаккай ажыл-ижи дээш, ол Чазактың хөй шаңналдарынга төлептиг болган: «Тыва Республиканың алдарлыг ажылдакчызы» (2004), «Тыва Республиканың культуразының тергиини» (2025), «Тыва Республиканың уран чүүлүнүң  тергиин хоочуну» (2025).

          «ЧАРАШ-ДАЖЫМ» – авторнуң шилинди база чаа шүлүктериниң чыындызы. Автор бо номнуң даштында ыяшта бижиктерни Чараш-Даш тайгазынга 2010 чылда үндүрүп аскан кижилерниң бирээзи.

Чыынды «Сеткил өөртүр чараш бойдус черивисте», «Чуртум биле чонум кончуг», «Өндүр өгбелерим, өрегелиг өөм, өлчейлиг өг-бүлем», «Уран чүүлден чалгынналгаш...», «Чыннып чораан шырайларым одаглары», «Амыдырал аагын-кээгин арыды чуп, аштап каапса...» деп кезектерден тургустунган. «Проза» деп кезээнде авторнуң калбак чогаалга бижээни «Орус-Көк» деп барымдаалыг тоожузу номчукчунуң сонуургалын оттурар.

Номну башкы, чогаалчы, очулдурукчу Меңги Ооржак, башкы, чогаал сайгарыкчызы Радион Донгак чыып тургускаш, редакторлаан.

Автор бодунуң мурнундан Бай-Тайга кожууннуң чагыргазынга база культура эргелелинге  номун чырыкче парлап үндүрерин деткээни дээш,  четтиргенин илередип тур.

Национал ном саңының коллективи Светлана Иргитовнага изиг байыр чедирип, демир-үжүү ылгын болзун деп йѳрээп, чаа-чаа чогаалдар ам-даа бижиттинерин күзеп тур!

Хүндүлүг номчукчулар! Чаа номну Национал ном саңының чурт-шинчилел чогаалы болгаш национал библиография килдизинге кээп, сонуургап номчуп болур силер.

 

 

---